Prof. dr hab. Marek Derwich

l’Université de Wrocław, Institut d’Histoire
Laboratoire de Recherches sur l’Histoire des Congrégations et Ordres Religieux (LARHCOR)
ul. Szewska 49, PL 50–139 Wrocław
tél. : + 48 71 375 29 76 ou + 48 71 351 60 84 (domicile), fax : + 48 71 343 65 42
e-mail : derwichm@uni.wroc.pl, derwichm@yahoo.fr

Marek Derwich (Legnica, 1956), professeur d’histoire médiévale à l’Institut d’Histoire de l’Université de Wrocław, directeur du Laboratoire de Recherches sur l’Histoire des Congrégations et Ordres Religieux (LARHCOR) chez le même l’Institut d’Histoire.
Intérêts scientifique : l’histoire du Moyen Âge latin, l’histoire des ordres religieux et de la culture au Moyen Âge et à l’epoque moderne.
Cours et seminaires : l’histoire de l’Église et de la culture au Moyen Âge et à l’époque moderne ; Les ordres religieux dans la société médiévale et moderne ; L’Église en Europe Centrale (Xe–XVIIe siècles).
Carrière scientifique : études d’histoire à l’Université de Wrocław 1975–1979 ; thèse de maîtrise (magisterium) : 1979, l’Université de Wrocław, sur Testament de Boleslas Bouche-Torse dans l’historiographie polonaise du Moyen Âge [l’article édité en polonais en 1980] ; thèse de doctorat (doctorat) : 1989, l’Université de Wrocław, sur L’abbaye bénédictine de Sainte-Croix de Łysa Góra au Moyen Âge [livre édité en polonais, Warszawa–Wrocław 1992] ; habilitation (thèse d’état) : 1998, l’Université de Wrocław, sur Monachisme bénédictin en Europe et en Pologne au Moyen Âge [livre édité en polonais, Wrocław 1998] ; professeur : titre en 2001, poste d’État en 2005.
Membre des sociétés et comités scientifiques  :de la Société des Historiens Polonais ; de la Société des Sciences à Wrocław ; de la Commission d’Histoire Ecclésiastique Comparée du Comité d’Histoire de l’Académie des Sciéncés de Pologne ; du Comité des Médiévistes Polonais ; du Centre Européen de Recherches sur les Congrégations et Ordres Religieux (CERCOR) ; du Centre d’Archéologie et d’Histoire Médiévale des Etablissements Religieux (CAHMER) ; de la Società Internazionale di Studi Francescani ; du Forschungsstelle für Vergleichende Ordensgeschichte (FOVOG) ; du comité scientifique du programme Influence de l’Orthodoxie et du Christianisme occidental sur les sociétés : aproche comparative (organisé par la Maison des Sciences de l’Homme (Paris), le Centre des Études Ukrainiennes et Biélorusses de l’Université de Moscou, l’Université Paris I Sorbonne – Panthéon, l’Université Paris IV Sorbonne, l’Institut des Études Slaves de l’Académie des Sciences de Russie, les section « Histoire et Philologie » et « Sciences religieuses » de l’École Pratique des Hautes Études (Paris), le Laboratoire de Recherche sur l’Histoire des Congrégation et Ordres Religieux (Wrocław), l’Institut d’Histoire Européenne (Mayence), l’Université d’Alberta (Edmonton, Canada) ; du Steering Committe du programme Cultural exchanges in Europe from the end of the fourteenth century to the end of the seventeenth century organisé par European Science Foundation (1997–2003).
Membre des comités des rédactions des revues : Almanach Historyczny ; Quaestiones Medii Aevi Novae ; Provilegio y Desigualdad. Revista de Historia moderna ; Reti Medievali. Il a été le Visiting professor aux : Katholieke Universiteit Leuven ; Université Paris I Sorbonne – Panthéon ; École des Hautes Études en Sciences Sociales (Paris) ; École Pratique des Hautes Études (Paris) ; Maison des Sciences de l’Homme (Paris) ; Centro per gli Studi Storici Italo-Germanici à Trento.
Fondateur et redacteur de « Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR » et « Pologne. Histoire de la civilisation et nation ».
Auteur de plus que 700 travaux (6 livres).

Bibliographie (1980–2008)
Livres
Travaux de rédaction (éditions en allemand, anglais ou français)
Travaux de rédaction (éditions en polonais)
Travaux en allemand, anglais, francais ou italien)
	Articles
	Articles dans les dictionaires et encyclopédies
	Étates de recherches sur le monachisme en Pologne et Europe Centrale
	Projets de recherches
	Bibliographies
	Comtes rendus (choix)
	Interventions à la discussion
Articles en polonais (choix)
Comptes rendus en polonais (choix)

Livres :
-- (avec M. Cetwiński) Herby legendy, dawne mity [Blasons, légendés, mythes anciens], Wrocław, KAW, 1987, pp. 320 ; le 2éme édition Wrocław 1989.
-- Benedyktyński klasztor św. Krzyża na Łysej Górze w średniowieczu [Abbaye bénédictine de Sainte-Croix de Łysa Góra au Moyen Âge], Warszawa–Wrocław, PWN, 1992, pp. 672, Résumé (doctorat) ;
Comptes rendus : A. Rybicka-Adamska, in Revue d’histoire ecclésiastique, LXXXVIII (1993), p. 643 ; M. Bláhova, in Český časopis historický, XCII (1994), p. 261 ; J.-L. Lemaître, in Revue Mabillon, s. n. V (1994), pp. 322–324; P. Racinet, in Le Moyen Âge, CI (1995), pp. 344–347.
-- Monastycyzm benedyktyński w średniowiecznej Europie i Polsce. Wybrane problemy [Monachisme bénédictine en Europe et en Pologne au Moyen Âge. Problèmes choisis], Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1998 (Acta Universitatis Wratislaviensis 2019, Historia CXXXV, Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series III, Libelli 1), pp. 410, Résumé (thèse d’état=habilitation).
Compres rendus : D. Misonne, in Revue Bénédictine, CVIII (1998), p. 394 ; W. Mrozowicz, in Quaestiones Medii Aevi Novae, III (1998), pp. 294–295 ; P. W. Knoll, in Mediaevistik, XIII (2000), pp. 184-185 ; P. Górecki, in Speculum, LXXVI/4 (2001), pp. 1023–1025.
-- Materiały do słownika historyczno-geograficznego dóbr i dochodów dziesięcinnych benedyktyńskiego opactwa św. Krzyża na Łysej Górze do 1819 r. [Dictionnaire de l’histoire et de la géographie des propriétés foncières et dîmes de l’abbaye bénédictine de Sainte-Croix sur Łysa Góra jusqu’au 1819], Wrocław, LARHCOR, Silesia s.c., 2002, pp. 278 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series III, Libelli 2)
	http://centri.univr.it/RM/biblioteca/SCAFFALE/volumi.htm#Marek%20Derwich
Compte rendu : K. Ożóg, in Quaestiones Medii Aevi Novae, VI (2001), pp. 341–342
-- Klasztory i mnisi [Les monastères et religieux], Wrocław, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2004 (A to Polska właśnie), pp. 278.
Compte rendu : A. Galar, in Quaestiones Medii Aevi Novae, IX (2004), p. 332.
-- W kręgu łysogórskiego opactwa benedyktynów. Studia (Łysogórskie opactwo benedyktynów. Źródła - monografie - materiały - studia), Kielce, Dom Środowisk Twórczych w Kielcach, 2006, ss. 200
Compte rendu : A. Galar, in Quaestiones Medii Aevi Novae, XIII (2008), p. 391-392.

Travaux de rédaction (éditions en allemand, anglais ou français) :
-- La vie quotidienne des moines et chanoines réguliers au Moyen Âge et Temps modernes. Actes du Premier Colloque International du L.A.R.H.C.O.R., Wrocław–Książ, 30 novembre–4 décembre 1994), sous la dir. de M. Derwich, Wrocław, Institut d’Histoire de l’Université de Wrocław, 1995 (Travaux du L.A.R.H.C.O.R., Colloquia 1 = Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 1), pp. 816 en 2 vols.
Comptes rendues : M.-É. Henneau, À propos d’un colloque d'histoire monastique à l’Université de Wrocław, in Cîteaux, LXVI (1995), p. 363; I. Hlaváček, Na okraj nejnovìjších polských praci o církevních korporacích (Řády a kapituly), in Acta Universitatis Carolinae – Philosophica et Historica 2, Katedra Pomocných vìd historických, XII, Praha 1995, pp. 137–138 R. Di Meglio, in Benedictina, XLIII (1996), pp. 405–408; D. Misonne, in Revue Bénédictine, CVI (1996), pp. 222–223 ; B. Tuccillo, in Quaderni medievali, LXII (1996), pp. 259–261; P. Wiszewski, in Questiones Medii Aevi Novae, I (1996), p. 144; N.N., in Speculum, LXXII (1997), pp. 597–599; P. Dinzelbacher, in Maedievistik, X (1997), pp. 291–293 ; W. Irgang, in Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung, NF, LXVII (1998), p. 96–98; I. G. Tóth, in Századok, CXXXIII (1999), pp. 213–214.
-- Śmierć w dawnej Europie. Zbiór studiów = La mort en Europe médiévale et moderne. Études, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1997 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1863, Historia CXXIX, Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 1), pp. 196.
Comptes rendus : D. Olszewski, in Quaestiones Medii Aevi Novae, II (1997), p. 242 ; D. Misonne, in Révue Bénédictine, CVIII (1998), pp. 192–193; P. Henriet, in Le Moyen Âge, CV (1999), pp. 286–287.
-- Fonctions sociales et politiques du culte des saints dans les sociétés de rite grec et latin au Moyen Âge et à l’epoque moderne. Approche comparative, sous la dir. de M. Derwich, M. Dmitriev, Wrocław, LARHCOR, Silesia s. c., 1999 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 3), pp. 486.
Compres rendus : C.A., in Révue Bénédictine, CX (2000), p. 397 ; W. Irgang, in Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung, LXIX/3 (2000), p. 412; W. Mrozowicz, in Quaestiones Medii Aevi Novae, V (2000), pp. 348–349 ; J. Deploige, in Revue d’historie ecclésiastique, XCVII (2002) pp. 301–302 ; Réd., in Medioevo Latino, XXI (2000), p. 1075 (p. 419, 422, 562, 582, 784); Réd., in Cahiers de civilisation médiévale, LXIV (2001), pp. 276–277.
-- Religieux, saints et dévotions. France et Pologne, XIIIe–XVIIIe siècles, sous la dir. de M. Derwich, B. Dompnier, in Siècles, XVI (2002), pp. 116.
-- Être catholique – être protestant – être orthodoxe. Confessions et identités culturelles en Europe médiévale et moderne, sous la dir. de M. Derwich, M. Dmitriev, Wrocław, LARHCOR, Silesia s. c., 2003 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 2), pp. 371.
Compte rendu : A. Galar, in Quaestiones Medii Aevi Novae, IX (2004), pp. 339–340.
-- Die « neue Frömmigkeit » in Europa im Spätmittelalter, sous la dir. de M. Derwich, M. Staub (Veröffentlichungen Max-Planck-Institut für Geschichte 205), Göttingen, Vandenhoeck & Ruprecht, 2004, ss. 351.

Travaux de rédaction (éditions en polonais) :
-- Z. Kurnatowska, G. Labuda, J. Strzelczyk, Monarchia pierwszych Piastów [Monarchie des premiers Piasts], sous la dir. de M. Derwich, Warszawa, Spotkania, 1994 (Polska, jej historia i kultura 3), pp. 130.
-- Klasztor w kulturze średniowiecznej Polski [Rôle des ordres religieux dans la culture de la Pologne médiévale], sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Opole, Wydawnictwo Św. Krzyża, 1995 (Sympozja 9), pp. 550, Résumé, Summary, Zusammenfassung.
Comte rendu : Ivan Hlaváček, Na okraj nejnovìjších polských praci o církevních korporacích (Řády a kapituly), in Acta Universitatis Carolinae – Philosophica et Historica 2, Katedra pomocných vìd historických, XII, Praha 1995, pp. 136–137 : W. Irgang, in Zeitschrift für Ostmitteleuropa-Forschung, NF, LXVII/1 (1998), pp. 96–98.
-- Klasztor w społeczeństwie średniowiecznym i nowożytnym [Rôle des ordres religieux dans la société médiévale et moderne], sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Opole–Wrocław 1996 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 2), pp. 558.
Compte rendu : W. Olszewski, in Quaestiones Medii Aevi Novae, II (1997), pp. 207–208.
-- Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym [Rôle des ordres religieux dans la ville médiévale et moderne], sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław–Opole, LARHCOR, Silesia s.c., 2000 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 4), pp. 652, Résumé, Summary, Zusammenfassung.
Compte rendu : P. Chojnacki, in Quaestiones Medii Aevi Novae, VII (2002), pp. 301–302 ; G. Michiels, in Revue d’histoire ecclésiastique, CXVII (2002), p. 302
-- Memoriae amici et magistri. Studia historyczne poświęcone pamięci Prof. Wacława Korty (1919–1999) [Memoriae amici et magistri. Études historiques consacrees à la mémoire, sous la dir. de M. Derwich, W. Mrozowicz, R. Żerelik, Wrocław, Silesia s.c., 2001, pp. 296, Zusammenfasung.
-- Polska. Dzieje cywilizacji i narodu [Pologne. Histoire de la civilisation et nation], Warszawa–Wrocław, Bertelsmann Media, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2002–2004, I–VI : U źródeł Polski. Do roku 1038 [Débuts de la Pologne. Jusqu’au 1038], sous la dir. de M. Derwich, A. Żurek, 2002, pp. 248 ; Monarchia Piastów. 1038–1399 [Monarchie des Piasts. 1038–1399], sous la dir. de M. Derwich, 2003, pp. 264 ; Monarchia Jagiellonów. 1399–1586 [Monarchie de Jagellons. 1399–1586], sous la dir. de M. Derwich, 2003, pp. 262 ; Rzeczpospolita szlachecka. 1586–1795 [Res Publica de la noblesse. 1586–1795], sous la dir. de M. Derwich, 2003, pp. 264 ; Pod zaborami. 1795–1914 [Sans l’État. 1795–1914], sous la dir. de M. Derwich, 2003, pp. 244 ; Polska XX wieku. 1914–2003 [Pologne du XXe siècle. 1914–2003], sous la dir. de M. Derwich, 2004, pp. 247.
-- Wacław Korta, Historia Śląska do 1763 roku [Histoire de la Silésie jusqu’au 1763], édition. préface et bibliographie M. Derwich, Warszawa, DiG, 2003, pp. 296.
Compte rendu : D. Misiejuk, in Quaestiones Medii Aevi Novae, IX (2004, pp. 349–350.
-- C. H. Lawrence, Monastycyzm średniowieczny, traduction J. Tyczyńska, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa, PIW, 2005, pp. 320.
-- Klasztor w państwie średniowiecznym i nowożytnym [Rôle des ordres religieux dans l’État médiévale et moderne], sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław–Opole–Warszawa, LARHCOR, DiG, 1996 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 5), pp. 582.
-- Błogosławiony Czesław. Patron Wrocławia [Bienheureux Ceslas, patron de Wrocław), vol. 1, Średniowiecze i czasy nowożytne [Mpyen Age et Temps modernes] sous la dir. de M. Derwich (Opera ad historiam monasticam spectantia, Series I: Colloquia 6), Wrocław-Warszawa 2006, ss.158, 32 il.
* Z dziejów opactwa świętokrzyskiego. Materiały z konferencji naukowej, Kielce, 1 czerwca 2006 r. [De l’histoire de l’abbaye Sainte Croix. Communication du colloque scientifique, Kielce, 1er juin 2006], sous la dir. de M. Derwich, K. Bracha (Łysogórskie opactwo benedyktynów. Źródła - monografie - materiały - studia 2), Kielce, DŚT, 2007,pps. 197

Travaux en allemand, anglais, francais ou italien) :
	Articles :
-- L’Abbaye de Sainte-Croix sur le mont Łysiec au XVe siècle. Le problème des activités des bénédictins en Pologne du bas Moyen Âge, in Studi Medievali, s. III, XXXII/2 (1991), pp. 789–805.
-- Le baiser de paix utilisé lors du couronnement des rois de Pologne et déposé au Trésor de Notre-Dame de Paris. Considérations sur l’importance des croix et des reliques pour le couronnement des rois de Pologne, in Cahiers de civilisation médiévale, XXXVIII/4 (1995), pp. 337–344.
-- Réforme et la vie quotidienne dans les abbayes bénédictines en Pologne au XVe siècle, in La vie quotidienne des moines et chanoines réguliers au Moyen Âge et Temps modernes. Actes du Premier Colloque International du L.A.R.H.C.O.R., Wrocław–Książ, 30 novembre–4 décembre 1994, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław 1995 (Travaux du L.A.R.H.C.O.R., Colloquia 1= Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 1), pp. 275–286 ;
	http://centri.univr.it/RM/biblioteca/SCAFFALE/d.htm#Marek%20Derwich
-- Sachsen und Polen im 12. Jahrhundert, in Heinrich der Löwe. Herschaft und Repräsentation der Welfen 1125–1235 (Katalog zur Ausstellung Braunschweig Herzog Anton Ulrich-Museum), sous la dir. de J. Luckhardt, F. Niehoff, München 1995, II, pp. 135–143.
-- Les bénédictins et la christianisation des campagnes en Pologne, in La christianisation des campagnes (Actes du colloque du C.I.H.E.C., 25–27 août 1994), sous la dir. de J.-P. Massaut, M.-É. Henneau, Bruxelles–Rome 1996, I (Institut Historique Belge de Rome Bibliothèque 38), pp. 103–116.
-- Les fondations et implantations de monastères bénédictins en Pologne jusqu’au début du XVIe siècle, in Moines et monastères dans les sociétés de rite grec et latin, sous la dir. de J.-L. Lemaître, M. Dmitriev, P. Gonneau, Genève 1996 (École Pratique des Hautes Études, IVe Section, Sciences historiques et philologiques, V, Hautes études médiévales et modernes 76), pp. 49–69.
-- Les moines dans les villes polonaises au Moyen Âge, in Les moines dans la ville (Actes du colloque de Lille, 31 mars et 1er avril 1995), Paris 1996 (Histoire Médiévale et Archéologie VII), pp. 77–86.
-- Zur Translation der Hl. Kreuz-Reliquie auf den Berg Łysiec. Genese, Fortentwicklung und Pragmatik einer spätmitellalterlichen Klosterlegende, in « De ordine vitae » . Zu Normvorstellungen, Organisationsformen und Schriftgebrauch im mittelalterlichen Ordenswesen, sous la dir. de G. Melville, Münster–Hamburg–London 1996 (Vita regularis. Ordnungen und Deutungen religiosen Lebens im Mittelalter 1), pp. 380–402.
-- (avec J.-L. Lemaître) Pour un répertoire des obituaires polonais, in Śmierć w dawnej Europie. Zbiór studiów = La mort en Europe médiévale et moderne. Études, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław 1997 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1863, Historia CXXIX, Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 1), pp. 29–43.
-- Les recherches sur la mort – Pologne, in Śmierćw dawnej Europie. Zbiór studiów = La mort en Europe médiévale et moderne. Études, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław 1997 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1863, Historia CXXIX, Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 1), pp. 21–27.
-- Gab es eine Benediktinerkrise in Polen in der zweiten Hälfte des 12. Jahrhundert ?, in Vita religiosa im Mittelalter. Festschrift für Kaspar Elm zum 70. Geburtstag, sous la dir. de F. J. Felten, N. Jaspert, Berlin 1999 (Berliner Historische Studien 31, Ordenstudien XIII), pp. 123–138.
-- Les deux fondations de l’abbaye à Lubiń dans le cadre de l’implantation du monachisme bénédictin en Pologne jusqu’à la fin du XIIe siècle, in Le Moyen Âge, CVIII/1 (2000), pp. 9–24.
-- Die ersten Klöster auf dem polnischen Gebiet, in Europas Mitte um 1000. Europe’s Centre around AD 1000. Europa Kozepe 1000 Korul. Europa Środkowa około 1000. Stred Evropy okolo 1000. Beiträge zur Geschichte, Kunst und Archäologie, sous la dir. de A. Wieczorek, H.-M. Hinz, I, Stuttgart 2000, pp. 515–518.
-- Der kleinpolnische Niederadel in seinen privaten Beziehungen zum Benediktinerkonvent Łysa Góra im 15. Jahrhundert, in Adelige Welt und familiäre Beziehung. Aspekte der « privaten Welt » des Adels in böhmischen, polnischen und deutschen Beispielen vom 14. bis zum 16. Jahrhundert, sous la dir. de H.-D. Heimann, Potsdam 2000, pp. 73–85.
-- Die polnischen Benediktiner im Mittelalterlichen Europa : Kontakte zu Abteien im Reich, in Die Abtei Sankt Gallen und Polen, sous la dir. de W. Vogler, J. Wyrozumski, Krakau 2001, pp. 27–52.
-- La participation des abbés au cérémonie du couronnement des rois de Pologne, in Religious Ceremonials and Images (Proceedings of the conference « Religious Ceremonial and Images » held at the University of Coimbra in May 2001), sous la dir. de J. P. Paiva, Coimbra 2002, pp. 221–239.
-- (avec B. Dompnier) Les religieux, les saints et les dévotions. Entre pastorale et identité des ordres, in Siècles, XVI (2002), pp. 3–10.
-- (avec M. Dmitriev, N. Lemaître) Avant-propos, in Être catholique – être protestant – être orthodoxe. Confessions et identités culturelles en Europe médievale et moderne, sous la dir. de M. Derwich, M. Dmitriev, Wrocław 2003 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 2), pp. 9–11.
-- Jean Capistran et les Juifs : exemple de Silésie, in Les Chrétiens et les Juifs dans les sociétés de rite grec et latin : approche compartive (Actes du colloque organisé les 14–15 juin 1999 à la Maison des Sciences de l’Homme – Paris), sous la dir. de M. Dmitriev, D. Tollet, É. Teito, Paris 2003, pp. 59–75.
-- Les moines et la société au bas Moyen Âge : l’exemple des bénédictins de l’abbaye de Sainte-Croix de Łysa Góra, in Être catholique – être protestant – être orthodoxe. Confessions et identités culturelles en Europe médiévale et moderne, sous la dir. de M. Derwich, M. Dmitriev, Wrocław 2003 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 2), pp. 175–192.
http://centri.univr.it/RM/biblioteca/SCAFFALE/d.htm#Marek%20Derwich
-- Der Prämonstratenserorden im mittelalterlichen Polen. Seine Rolle in Kirche und Gesellschaft, in Studien zum Prämonstratenserorden, sous la dir. de I. Crusius, H. Flachenecker, Göttingen 2003 (Veröffentlichungen des Max-Planck-Instituts für Geschichte 185, Studien zur Germania Sacra 25), pp. 311–347.
-- Schlesische und polnische Klosterkultur, in Das Reich und Polen, sous la dir. de T. Wünsch, avec la coopération de A. Patschovsky, Sigmaringen 2003 (Vorträge und Forschungen 59), pp. 339–356.
-- Les ordres religieux en Pologne et le développement de la « nouvelle piété » en Pologne, in Die « neue Frömmigkeit » in Europa im Spätmittelalter, sous la dir. de M. Derwich, M. Staub, Göttingen 2004 (Veröffentlichungen Max-Planck-Institut für Geschichte 205), pp. 175–190.
-- Die Rolle der niedersächsischen Geistlichkeit in der Christianisierung Polens und der Entwicklung der polnischen Kirchenverfassung, mit besonderer Berücksichtigung Niederschlesiens, in Niedersachsen – Niedeschlesien. Der Weg beider in die Geschichte, sous la dir. de W. Mrozowicz, L. Zygner, Göttingen–Wrocław 2005, pp. 37–46.
-- In der Polemik mit Hof Ludwigs d’Anjou. Die historiographische Tätigkeit Johanns von Czarnków, in Die Hofgeschichsschreibung in Mittelalterlichen Europas, sous la dir. de R. Schiffer, J. Wenta, Toruń 2005 (Subsidia Historiographica III), pp. 161–170
-- Foyers et diffusion de l’Observance en Pologne et Lithuanie dans la seconde moitié du XVe siècle, in Identités franciscaines à l’Âge des Réformes, sous la dir. de F. Mayer, L. Viallet, Clermont-Ferrand 2005, pp. 275–283.
-- Synoden und Ordensreform im spätmittelalterlichen Polen, in Partikularsynoden im Spätmittelalter. Deutschland, Polen und Tschechien im Vergleich, sous la dir. de N. Kruppa, L. Zygner, Göttingen 2006 (Veröffentlichungen des Max-Planck-Instituts für Geschichte, Studien zur Germania Sacra 28), pp. 197–212.

	Articles dans les dictionaires et encyclopédies :
-- Silésie, in Dictionnaire encyclopédique du Moyen Âge, sous la dir d’A. Vauchez, Cambridge–Paris–Rome 1997, t. 2, pp. 1439–1440; et traductions : Silesia, in Dizionario enciclopedico del medioevo, sous la dir. d’A. Vauchez, C. Leonardi, t. 3, Parigi–Roma–Cambridge 1998, pp. 1814–1815; Silesia, in Encyclopedia of the Middle Ages, sous la dir. d’A Vauchez, traduction d’A. Walford, Cambridge 1999.
-- Wrocław (Breslau), in Dictionnaire encyclopédique du Moyen Âge, sous la dir d’A. Vauchez, Cambridge–Paris–Rome 1997, t. 2, pp. 1613–1615; et traductions : Breslavia, in Dizionario enciclopedico del medioevo, sous la dir. d’A. Vauchez, C. Leonardi, Parigi–Roma–Cambridge 1998, t. 1, p. 276; Wrocław, [w:] Encyclopedia of the Middle Ages, sous la dir. d’A. Vauchez, traduction d’A. Walford, Cambridge 1999.
-- Abbot : Christian, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 6–10.
-- Benediktines : Male, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 136–143.
-- Bishops : Jurisdiction and Role, [w:] Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de William M. Johnston, Chicago 2000, pp. 154–155.
-- Bruno, St., in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 185–186.
-- Clothing : Christian Perspectives, sous la dir. de W. M. Johnston, pp. 309–310.
-- Czech Republic, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 350–352.
-- Częstochowa, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 352–353.
-- Gualbert, John, St., in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 556–557.
-- Guigo I, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 560–561.
-- Monk-Bishops, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 878–879.
-- Officials : Western Christian, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 955–957.
-- Origins : Western Christian, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 970–974.
-- Patrons : Royals, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 1001–1003.
-- Poland, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 1034–1036.
-- Radegunde, [w:] Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 1054–1056.
-- Regulations : Christian Perspectives, in Encyclopedia of Monasticism, sous la dir. de W. M. Johnston, Chicago 2000, pp. 1067–1070.

	Étates de recherches sur le monachisme en Pologne et Europe Centrale :
-- (avec L. Spychała, M. L. Wójcik, A. Tarnas-Tomczyk, A. Żurek) State of Research on a Daily Life of Monks and Canons Regular in East-Central Europe During Middle and Modern Ages, in La vie quotidienne des moines et chanoines réguliers au Moyen Âge et Temps modernes. Actes du Premier Colloque International du L.A.R.H.C.O.R., Wrocław–Książ, 30 novembre–4 décembre 1994, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław 1995 (Travaux du L.A.R.H.C.O.R., Colloquia 1 = Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 1), pp. 51–98.
	http://centri.univr.it/RM/biblioteca/SCAFFALE/d.htm#Marek%20Derwich
-- Les communautés monastiques en Pologne au Moyen Âge : bilan et perspectives, in Quaestiones Medii Aevi Novae, II (1997), pp. 3–44.
	http://centri.univr.it/RM/biblioteca/SCAFFALE/d.htm#Marek%20Derwich

	Projets de recherches :
-- Laboratoire de Recherches sur l’Histoire des Congrégations et Ordres Religieux (LARHCOR), in Bulletin du C.E.R.C.O.R., XXIII (1994), pp. 3–4.
-- Le monastère dans la culture médiévale en Pologne, Dąbrowa Niemodlińska, 4–6 novembre 1993, in Revue Mabillon, n. s., V (1994), pp. 295–296.
-- Centres de recherches : Pologne, in Revue d’histoire ecclésiastique, XC (1995), pp. 695–696.
-- Die Forschungsstelle zur Geschichte der Orden und Ordenskongregationen an der Breslauer Universität, in Inter Finitimos. Wissenschaftlicher Informations-Dienst deutsch-polnische beziehungen, VIII (1995), pp. 7–12.

	Bibliographies :
-- Pologne (et Lithuanie), in Bulletin d’histoire bénédictine, XII (1995), pp. 335*–353*.
-- Pologne et Lithuanie, in Bulletin d’histoire bénédictine, XIII (1999), pp. 302*–315*.
-- Pologne, in Bulletin d’histoire bénédictine, XV (2002), pp. 106*–112*.
-- Pologne, in Bulletin d’histoire bénédictine, XVI (2003), pp. 95*–98*.
-- Pologne, in Bulletin d’histoire bénédictine, XVII (2004), pp. 87*–91*.
-- Pologne, in Bulletin d’histoire bénédictine, XVIII (2005), pp. 92*–95*.
-- Pologne, in Bulletin d'histoire bénédictine, XIX (2006), pp. 96*-100*.
-- Pologne, in Bulletin d'histoire bénédictine, XX ( 2007), pp. 88*-89*
-- Pologne (et Ukraine), in Bulletin d'histoire bénédictine, XXI (2008), pp. 83*-85*

	Comtes rendus (choix) :
-- de Regardez le Rochez d’où l’on vous à taillés. Documents primitifs de la Congrégation Bénédictine du Mont-Olivet, Maylis 1996 – in Mediaevistik, XI (1998), pp. 357–359.
-- de I fratri Predicatori nel Duecento, in Quaderni di storia religiosa, 1996 – in Mediaevistik, XII (1999), pp. 429–430.
-- de Jacques de Vitry, « Histoire occidentale » . Historia occidentalis (Tableau de l’Occident au XIIIe siècle, Paris 1997 – in Mediaevistik, XII (1999), pp. 373–374.
-- de P. Vlček, P. Sommer, D. Foltýn, Encyklopedie českých klášterú, Praha 1997 – in Mediaevistik, XIII (2000), p. 229.
-- de Feudalizm w Europie średniowiecznej i nowożytnej, sous la dir. de H. Manikowska, J. Kochanowicz, in Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych, LVIII (1998), in Mediaevistik, XV (2002), pp. 203–204.
-- de Kultura średniowiecznego Śląska i Czech. « Rewolucja » XIII wieku, sous la dir. de K. Wachowski, Wrocław 1999 (Kultura średniowiecznego Śląska i Czech. Międzynarodowe sympozjum 3) – in Mediaevistik, XV (2002), pp. 290–291.
-- de M. Starnawska, Między Jerozolimą a Łukowem. Zakony krzyżowe na ziemiach polskich w średniowieczu, Warszawa 1999 – in Mediaevistik, XV (2002), p. 304.
* z Engelbert von Admont, Speculum virtutum, hg. v. Karl Ubl (MGH, Staatsschriften des Späteren Mittelalters, Bd. 1, Die Schriften des Alexander von Roes und des Engelbert von Admont, 2), Hannover 2004, ss. VIII-522 – in Revue d'histoire ecclésiastique, CI (2006), pp. 907-908
* z Jerzy Kłoczowski, Wspólnoty chrześcijańskie w tworzącej się Europie, Poznań 2003, ss. 551  – in Revue d'histoire ecclésiastique, CI ( 2006), pp. 713-715.

	Interventions à la discussion :
-- in Moines et moniales face à la mort. Actes du colloque de Lille, 2, 3 et 4 Octobre 1992 (« Historie médiévale et archéologie » VI), Paris 1993, pp. 428, 429, 439.

Articles en polonais (choix) :
-- Testament Bolesława Krzywoustego w polskiej historiografii średniowiecznej [Testament de Boleslas Bouche-Torse dans l’historiographie polonaise du Moyen Âge], in Acta Universitatis Wratislaviensis, 499, Historia, XXXIII, Wrocław 1980, pp. 113–153, Zusammenfassung (magisterium).
-- Jeszcze o klasztorze łysogórskim w czasach Jagiełły (Na marginesie pracy T. M. Trajdosa, Benedyktyni na Łyścu za panowania Władysława Jagiełły (1386–1434), in Roczniki Historyczne, LXVIII (1982), pp. 1–46) [Encore sur l’abbaye Sainte Croix à l’époque de Ladislas Jagellon. Remarques en marge d’article de...], in Roczniki Historyczne, L (1984), pp. 165–180.
-- O zjawiskach przyrodniczych i ich recepcji w średniowiecznym dziejopisarstwie polskim (Uwagi na marginesie książki M. H. Malewicz, Zjawiska przyrodnicze w relacjach dziejopisów polskiego średniowiecza, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1980) [Des événements de la nature et leurs réception en historiographie polonaise du Moyen Âge. Remarques en marge du livre de ...], in Kwartalnik Historyczny, XCI/4 (1984), pp. 975–986.
-- Janko z Czarnkowa a Kronika Wielkopolska [Jean de Czarnków et la Chronique de la Grande-Pologne], in Acta Universitatis Wratislaviensis, 800, Historia, L, Wrocław, 1985, pp. 127–162.
-- Klasztor św. Krzyża na Łysej Górze a rycerstwo sandomierskie [Abbaye Sainte-Croix sur Mont Chauve et les chevaliers de region de Sandomierz], in Genealogia. Studia nad wspólnotami krewniaczymi w Polsce średniowiecznej na tle porównawczym, sous la dir. de J. Hertel, J. Wroniszewski, Toruń 1987, pp. 149–171.
-- Tyniecka zgoda i wyszogrodzka wróżda. O dwóch konfliktach wewnętrznych w Polsce średniowiecznej XII i XIII wieku [La concorde de Tyniec et la vengeance de Wyszogród. Sur deux conflits en Pologne des XIIe et XIIIe siècles], in Kwartalnik Historyczny, XCV/2 (1988), pp. 3–24.
-- « Kazania świętokrzyskie » a benedyktyni łysogórscy [Les « Sermons de Sainte Croix » et les bénédictins de Łysa Góra], in Źródłoznawstwo i studia historyczne, sous la dir. de K. Bobowski, Wrocław, 1989 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1112, Historia LXXVI), pp. 189–199.
-- Działalność benedyktynów łysogórskich w XV wieku, in Kwartalnik Historyczny, XCVII/3–4 (1990), pp. 37–57.
-- Polska legenda o świętym Emeryku [Légende polonaise du saint Emerik], in Przegląd Historyczny, LXXXI/3–4 (1990), pp. 423–446.
-- Średniowieczny Lubiąż odkrywa swoje tajemnice [Lubiąż médiéval découvert ses secrets], in Śląski Labirynt Krajoznawczy, II (1990), pp. 19–29.
-- Legenda herbu Dębno. Wersja tatarska [Légende du blason Dębno. Version tartare], in Herald (1990) 1, pp. 28–33.
-- Legenda herbu Dębno. Wersja litewska [Légende du blason Dębno. Version lithuanienne], in Herald (1991) 1, pp. 24–29.
-- Ciepła – nieznana prepozytura benedyktyńska [Ciepła – prieuré bénédictin inconnu], in Nasza Przeszłość, LXXV (1991), pp. 29–64, Résumé.
-- Pacyfikał koronacyjny krolów polskich [Le baiser de paix du couronnement des rois de Pologne], in Kwartalnik Historyczny, XCVIII/4 (1991), pp. 3–20.
-- Czy znamy kielich koronacyjny polskich królów średniowiecznych ? (Na marginesie pracy T. Dobrzanieckiego, Królewski kielich koronacyjny z Trzemeszna, in Kultura polska średniowieczna i staropolska, Warszawa 1991, pp. 241–250)) [Connaissons-nous la calice du couronnement des rois polonais au Moyen Âge ? (En marge de l’article de...] in Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, XL (1992), pp. 557–561.
-- Koncepcja ceny sprawiedliwej w doktrynie ekonomicznej św. Tomasza z Akwinu [Conception de la « iustum pretium » dans la doctrine économique de Thomas de Aquino], in Studia średniowieczne, sous la dir. de W. Korta, Wrocław 1992 (Acta Universitatis Wratislaviensis, 1386, Historia, CI), pp. 29–47.
-- Mediewistyka francuska w latach 1969–1989 [Médiévistique française dans les années 1969–1989], in Kwartalnik Historyczny, XCIX/3 (1992), pp. 97–102.
-- Stanisław z Wojczyc a benedyktyni łysogórscy [Stanislas de Wojczyce et les bénédictins de Łysa Góra], in Acta Universitatis Nicolai Copernici, Historia, XXVI, Toruń 1992, pp. 173–180.
-- Uwagi i uzupełnienia do « Słownika historyczno-geograficznego województwa lubelskiego w średniowieczu [Remarques et suppléments du Dictionnaire d’histoire et de la géographie de la voïvodie de Lublin au Moyen Âge], in Studia średniowieczne, sous la dir. de W. Korta, Wrocław 1992 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1386, Historia CI), pp. 49–83.
-- Janko z Czarnkowa na Śląsku [Jean de Czarnków et Silésie], in Kultura średniowiecznego Śląska. Pierwiastki rodzime i obce, sous la dir. de K. Bobowski, Wrocław 1993 (Acta Universitatis Wratislaviensis, 1362, Historia, XLVIII), pp. 93–106.
-- Opat łysogórski jako członek polskiej elity politycznej XV wieku. Reguła czy wyjątek ? (Ze studiów nad średniowiecznym opatem benedyktyńskim w Polsce) [L’abbé de Łysa Góra comme le membre de l’élite politique au XVe siécle. La régle ou l’exception ? (Des études sur l’abbé bénédictin en Pologne au Moyen Âge], in Genealogia. Polska elita polityczna w wiekach średnich, sous la dir. de J. Wroniszewski, Toruń, 1993, pp. 137–161.
-- Fundacja benedyktyńskiej prepozytury w Legnickim Polu [Fundation du prieuré des bénédictins à Legnickie Pole (Wahlstadtt)], in Bitwa Legnicka. Historia i tradycja, sous la dir. de W. Korta, Wrocław–Warszawa, 1994 (Śląskie sympozja historyczne II), pp. 319–329, Zusammenfassug.
-- Łysiec, Łysa Góra czy Święty Krzyż. O nazwie Łyśca i opactwa łysogórskiego w średniowieczu [Łysiec, Łysa Góra ou Święty Krzyż. Nom de Łysiec et de l’abbaye des bénédictins de Łysiec au Moyen Âge], in Monastycyzm. Słowiańszczyzna i państwo polskie, sous la dir. de K. Bobowski, Wrocław 1994 (Prace Historyczne Instytutu Historycznego UWr., VIII), pp. 113–129.
-- Rola opata w koronacjach królów polskich [Rôle d’abbé dans les couronnements des rois en Pologne], in « Imagines Potestatis ». Rytuały, symbole i konteksty fabularne władzy zwierzchniej. Polska X–XV w., sous la dir. de J. Banaszkiewicz, Warszawa 1994 (Colloquia Mediaevalia Varsoviensia I), pp. 31–58.
-- Cystersi na Śląsku. Początki, katalog opactw [Cisterciens en Silésie. Fondations, cataloque des abbayes], in Cysterskim szlakiem przez województwo legnickie. Materiały z konferencji, sous la dir. de A. Niedzielenko, Legnica 1995, pp. 5–17.
-- Kilka uwag w sprawie Pięciu Braci Męczenników [Quelques remarques sur Cinq Fréres Martyres], in Cracovia – Polonia – Europa. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Jerzemu Wyrozumskiemu w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, Kraków 1995, pp. 181–188.
-- Łysogórski ośrodek pielgrzymkowy w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Zarys problematyki [Centre des pélerinages sur Łysa Góra en Pologne médiévale et moderne], in Peregrinationes. Pielgrzymki w kulturze dawnej Europy, sous la dir. de H. Manikowska, H. Zaremska, Warszawa 1995 (Colloquia Mediaevalia Varsoviensia II), pp. 277–287.
-- Monastycyzm w kulturze Polski średniowiecznej. Uwagi problemowe [Rôle du monachisme dans la culture de la Pologne médiévale. Quelques problemes], in Klasztor w kulturze średniowiecznej Polski, sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Opole 1995 (Sympozja 9), pp. 17–28, Résumé.
-- Rola Tyńca w rozwoju monastycyzmu benedyktyńskiego w Polsce [Rôle de l’abbaye de Tyniec dans du développement du monachisme bénédictin en Pologne], in Benedyktyni tynieccy w średniowieczu, sous la dir. de K. Żurowska, Kraków Tyniec 1995, pp. 99–120.
-- Fundacja lubińska na tle rozwoju monastycyzmu benedyktyńskiego w Polsce (XI–XII wiek) [Fondation de l’abbaye de Lubiń et l’implantation des moines noirs en Pologne aux XIe–XIIe siècles], in Opactwo benedyktynów w Lubiniu. Pierwsze wieki istnienia, sous la dir. de Z. Kurnatowska, Poznań 1996 (Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Wydział Historii i Nauk Społecznych, Prace Komisji Archeologicznej 16), pp. 12–23.
-- Monastycyzm w dawnych społeczeństwach europejskich. Zarys problematyki [Rôle du monachisme dans anciens sociétés européenes], in Klasztor w społeczeństwie średniowiecznym i nowożytnym, sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Opole–Wrocław 1996 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 2), pp. 43–53, Résumé.
-- Sierakowski Stanisław z Bogusławic h. Ogończyk (zm. 1662), opat komendatoryjny świętokrzyski [Sierakowski Stanisław de Bogusławic blason Ogończyk (+ 1662), abbé « in commendam » de Łysa Góra], in Polski słownik biograficzny, XXIII, Warszawa–Kraków 1996, pp. 302–303.
-- Wiarygodność przekazów pisemnych na temat kultu pogańskiego na Łyścu. Archeolog a źródła pisane [Crédibilité des sources écrites sur le culte païen sur mont Łysiec. L’archéologue et sources écrites], in Słowiańszczyzna w Europie średniowiecznej, sous la dir. de Z. Kurnatowska, I, Wrocław 1996, pp. 97–104.
-- Badania nad śmiercią – Europa Zachodnia [Recherches sur la mort – Europe Occidentale], in Śmierć w dawnej Europie. Zbiór studiów = La mort en Europe médiévale et moderne. Études, sous la dir. de M. Derwich, Wrocław 1997 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1863, Historia CXXIX, Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series II, Collectanea 1), pp. 11–19, Résumé.
-- Bostowscy herbu Bielina [Bostowscy linage de Bielina], in Venerabiles, nobiles et honesti. Studia z dziejów społeczeństwa Polski średniowiecznej. Prace ofiarowane Profesorowi Januszowi Bieniakowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, sous la dir. de A. Radzimiński, A. Supruniuk, J. Wroniszewski, Toruń 1997, pp. 153–179.
-- Piastowie Śląscy a benedyktyni (XII–XIII w.) [Piasts de Silésie et des bénédictins (XIIe–XIIIe siècles)], in Krzeszów uświęcony Łaską, sous la dir. de H. Dziurla, K. Bobowski, Wrocław 1997 (Acta Universitatis Wratislaviensis 1782), pp. 34–39, Zusammenfassung.
-- Szkoły w dobrach i parafiach opactwa łysogórskiego [Écoles dans le domain et des paroisses de l’abbaye de Łysa Góra], in Nauczanie w dawnych wiekach. Edukacja w średniowieczu i u progu ery nowożytnej. Polska na tle Europy, sous la dir. de W. Iwańczak, K. Bracha, Kielce 1997 (Prace Instytutu Historii WSP w Kielcach 3), pp. 47–66.
-- Sześciu benedyktynów czeskich w Polsce. Z dziejów jednej legendy [Six moines bénédictins de Bohême en Pologne. Des l’histoire d’une légende], in Břevnov v českých dějinách, sous la dir. de M. Bláhová, I. Hlaváček, Praha 1997, pp. 49–53.
-- Wprowadzenie do hagiografii (Dom J. Dubois, J.-L. Lemaître, Sources et méthodes de l’hagiographie médiévale, Paris 1993) [Introduction à l’hagiographie], in Nasza Przeszłość, LXXXVII (1997), pp. 381–386.
-- Wśród źródeł monastycznych. Uwagi na marginesie książki J.-L. Lemaître’a, Le Limousin monastique. Autour de quelques textes, Ussel 1992 [Parmi des sources monastiques. Remarces sur livre de ...], in Nasza Przeszłość, LXXXVIII (1997), pp. 419–424.
-- Benedyktyni czescy na Śląsku. Z badań nad kontaktami między benedyktynami polskimi i czeskimi w średniowieczu i w czasach nowożytnych [Bénédictins de Bohême en Silésie. Des études sur des relations des bénédicitns polonais et bohémiens au Moyen Âge et l’époque moderne], in Facta probant homines. Sborník příspévků k životnímu jubileu prof. dr. Zdeňky Hledíkové, sous la dir. de I. Hlaváček, J. Hrdina, Praha 1998, pp. 109–133, Zusammenfassung.
-- Kobieta w świecie mnichów. Ze studiów nad praktyką klauzury w średniowiecznych zakonach mniszych w Polsce [Femme au monde des moines. Des études sur la pritique de la clôture dans les ordres monastiques en Pologne au Moyen Âge], in Kobieta i rodzina w średniowieczu i na progu czasów nowożytnych, sous la dir. de Z. H. Nowak, A. Radzimiński, Toruń 1998, pp. 57–68.
-- Monastycyzm w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Uwagi terminologiczne [Rôle du monachisme dans Pologne médiévale et moderne], in Christianitas et cultura Europae. Księga Jubileuszowa Profesora Jerzego Kłoczowskiego, sous la dir. de H. Gapski, I, Lublin 1998, pp. 255–259.
-- Nowy francuski półrocznik historyczny (« Sieclès ». Cahiers du Centre d’Histoire des Entreprises et des Communautés, Université Blaise-Pascal/Clermont-Ferrand II, nr 1–4), in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LIII (1998), pp. 193–198.
-- Osadnictwo regionu świętokrzyskiego w okresie średniowiecza. Uwagi na marginesie badań nad opactwem świętokrzyskim [Peuplement du region des Montagnes de Sainte Croix au Moyen Âge. Remarques au marge des recherches sur l’abbaye de Sainte-Croix], in Bodzentyn. Z dziejów miasta w XII–XX wieku, sous la dir. de K. Bracha, Kielce 1998 (Prace Instytutu Historii WSP w Kielcach 17), pp. 39–51.
-- Stan i potrzeba badań nad wspólnotami monastycznymi w Polsce średniowiecznej [État et raison des recherches sur des communautes monastiques en Pologne médiévale], in Nasza Przeszłość, LXXXIX (1998), pp. 5–65, Summary.
-- Średniowieczni oliwetanie [Olivetains au Moyen Âge], in Nasza Przeszłość, XC (1998), pp. 485–491.
-- (avec P. Wiszewski), Z dziejów nowożytnej misji benedyktyńskiej [Des études sur la missione des bénédictins à l’époque moderne], in Nasza Przeszłość, XC (1998), pp. 473–479.
-- « Zapomniani » wiktoryni. Uwagi na marginesie nowszych badań [Wictorins « oubliés » . Remarques sur les recherches recents], in Nasza Przeszłość, LXXXIX (1998), pp. 483–490.
-- Zarys dziejów benedyktynów i benedyktynek na Śląsku [Grandes lignes de développement des bénédictins et bénédictines en Silésie], in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LIII/3–4 (1988), pp. 435–456.
-- Znaczenie badań archeologiczno-architektonicznych nad opactwem w Lubiniu dla poznania dziejów monastycyzmu polskiego. Uwagi historyka [Importance des recherches archéologiques et architectoniques sur l’abbaye de Lubiń pour la connaissance de l’histoire du monachisme en Pologne. Remarques d’un historien], in Kraje słowiańskie w wiekach średnich. Profanum i sacrum, sous la dir. de H. Kóčka-Krenz, W. Łosiński, Poznań 1998, pp. 579–589, Zusammenfassung.
-- « Helvetia Sacra » (1964–1999) i jej wkład w poznanie dziejów Kościoła katolickiego [« Helvetia Sacra » et son approche pour la connaissance de l’histoire de l’Église catolique], in Roczniki Historyczne, LXV (1999), pp. 155–160.
-- Nowsze publikacje słownikowe, katalogowe i encyklopedyczne na temat życia zakonnego w Czechach i w Polsce [Dictionnaires, catalogues et encyclopedies recents sur l’histoire des ordres religieux en Tchéque et en Pologne], in Nasza Przeszłość, XCI (1999), pp. 395–400.
-- Rola polityczna fundacji klasztornej [Rôle politique d’une fondation monastique], in Nasza Przeszłość, XCI (1999), pp. 363–384.
-- Stan i perspektywy badań nad monastycyzmem [État et perspectives des recherches sur monaschisme [en Silésie]], in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LIV/2 (1999), pp. 173–183.
-- Władca – biskup – opat. Ze studiów nad wczesnośredniowiecznymi reformami monastycznymi [Souverain – évêque – abbé. Des études sur des réformes monastique des Xe–XIe siècles], in Człowiek i Kościół w dziejach. Księga pamiątkowa dedykowana ks. prof. Kazimierzowi Doli z okazji 65. rocznicy urodzin, sous la dir. de J. Kopiec, N. Widok, Opole 1999 (Opolska Biblioteka Teologiczna 34), pp. 181–192.
-- Badania archeologiczno-architektoniczne w Polsce : uwagi historyka [Recherches archéologiques et architectoniques en pologne : remarques d’un historien], in Materiały z V sesji naukowej Uniwersyteckiego Centrum Archeologii Średniowiecza i Nowożytności, sous la dir. de J. Olczak, Toruń 2000 (Archaeologia Historica Polona X), pp. 9–18.
-- Benedykt z Aniane i jego dzieła. Uwagi na marginesie nowej edycji « Concordia regularum » [Benôît d’Anian et ses œuvres. Remarques sur l’édition recent de « Concordia regularum » ], in Studia Źródłoznawcze, XXXIX (2000), pp. 167–169.
-- Benedyktyni [Bénédictins], in Encyklopedia Wrocławia, sous la dir. de J. Harasimowicz, Wrocław 2000, pp. 65.
-- Joannici [Hôspitaliers de Saint Jecques], in Encyklopedia Wrocławia, sous la dir. de J. Harasimowicz, Wrocław 2000, p. 311.
-- Klasztor a miasto w średniowieczu w historiografii europejskiej. Próba bilansu [Monastère et ville au Moyen Âge dans l’historiographie européenne], in Klasztor w mieście średniowiecznym i nowożytnym, sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław–Opole 2000 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 3), pp. 22–50, Résumé.
-- Kościół na Śląsku około roku 1000 [Église en Silésie autour de 1000], in Śląsk około roku 1000, sous la dir. de M. Młynarska-Kaletynowa, E. Małachowicz, Wrocław 2000, pp. 137–138.
-- Nowsze badania nad monastycyzmem na Słowacji [Recherches recents sur le monachisme en Slovaquie], in Nasza Przeszłość, XCIII (2000), pp. 435–444.
-- O nowe spojrzenie na kopiarze. Uwagi na marginesie nowszych badań [Pour nouvelle aperçu des cartulaires], in Studia Źródłoznawcze, XXXVII (2000), pp. 165–167.
-- Obserwancje zakonne w stuleciach VII–IX. Uwagi nad kształtowaniem się monastycyzmu średniowiecznego [Observances monastiques aux VIIe–IXe siècles. Remarques sur la constitution du monachisme médiévale], in Aetas media, aetas moderna. Studia ofiarowane profesorowi Henrykowi Samsonowiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, Warszawa 2000, pp. 247–256.
-- Opactwo świętokrzyskie w epoce przedrozbiorowej [Abbye de Łysa Góra jusqu’au 1819], in Klasztor na Świętym Krzyżu w polskiej kulturze narodowej, sous la dir. de D. Olszewski, R. Gryz, Kielce 2000, pp. 49–70.
-- Polska w czternastowiecznych rachunkach zakonu cysterskiego [Pologne dans les comtes cisterciens du XIVe siècle], in Cystersi w społeczeństwie Europy środkowej, sous la dir. de A. Wyrwa, J. Dobosz, Poznań 2000, pp. 156–169.
-- Studia nad początkami monastycyzmu na ziemiach polskich. Pierwsze opactwa i ich funkcje [Études sur les débuts du monaschisme en Pologne. Premières abbayes et ses fonctions], in Kwartalnik Historyczny, CVII/2 (2000), pp. 77–105, Summary.
-- Z badań nad miejscem monastycyzmu w społeczeństwie. Szkoła – wykształcenie – « klimat intelektualny » [Des études sur le rôle du monachisme dans la société. École – formation – « climat intellectuel » ], in Nihil superfluum esse. Studia z dziejów średniowiecza ofiarowane Profesor Jadwidze Krzyżaniakowej, sous la dir. de J. Strzelczyk, J. Dobosz, Poznań 2000, pp. 25–34.
-- Zakonnik biskupem. Zarys problemu [Moine – évêque. Grandes lignes du problèm], in Cursus mille annorum. Prece ofiarowane Profesorowi Eugeniuszowi Wiśniowskiemu (“Roczniki Humanistyczne”, XLVIII/2 (2000), zeszyt specjalny), Lublin 2000, p. 93–97, Zusammenfassung.
-- Erem św. Katarzyny pod Łysicą i benedyktyni świętokrzyscy [Ermitage de Sainte-Catherine sous le mont Łysica et des bénédictins de Łysa Góra], in Ludzie, Kościół, wierzenia : studia z dziejów kultury i społeczeństwa Europy Środkowej (Średniowiecze – wczesna epoka nowożytna), sous la dir. de W. Iwańczak, S. K. Kuczyński, Warszawa 2001, pp. 135–144.
-- « Grupa katedralna » , « prezbiterium » czy consilium biskupa. Ze studiów nad funkcjonowaniem wczesnośredniowiecznego biskupstwa [« Groupe cathédrale » , « presbiterium » ou consilium d’un évêque. Des études sur le fonctionnement d’une évêché aux IXe–XIIe siècles], in Droga Historii. Studia ofiarowane profesorowi Józefowi Szymańskiemu w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, sous la dir. de P. Dymmel, K. Skupieński, B. Trelińska, Lublin 2001, pp. 417–445.
-- Jeszcze o Guilbercie z Nogent i jego dziełach na marginesie prac R.B.C. Huygensa i M.C. Granad [Encore sur Guilbert de Nogent et ses œuvres à propos des publications recents de R.B.C. Huygensa et de M.C. Granad], in Studia Źródłoznawcze, XXXIX (2001), pp. 170–171.
-- Kanonicy świeccy, Bolesław Chrobry i Magdeburg. Ze studiów nad « zapomnianą » instytucją kościelną [Chanoines séculiers, Boleslas le Vieullant et Magdeburg. Des étude sur un institution ecclésiastique oubliée], in Viae historicae. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Lechowi A. Tyszkiewiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, sous la dir. de M. Goliński, S. Rosik, Wrocław 2001 (Acta Universitatis Wratislaviensis 2298, Historia CXLIII), pp. 231–241.
-- Kościół polski na przełomie XIV i XV wieku [Église polonais au tournement du XIVe et XVe siècles], in Polska około roku 1400. Państwo, społeczeństwo, kultura, sous la dir. de W. Fałkowski, Warszawa 2001, pp. 41–81.
-- Kruszwica – Włocławek – Szpetal. Epizod « kujawski » w dziejach opactwa benedyktynów w Mogilnie [Kruszwica – Włocławek – Szpetal. Episode « cuïavien » dans l’histoire de l’abbaye de Mogilno], in Nasza Przeszłość, XCVI (2001), pp. 263–282.
-- Mogilno i Gniezno. Z dziejów Kościoła w Polsce w drugiej połowie XI w. [Mogilno et Gniezno. Un épisode de l’histoire de l’Église en Pologne à la seconde moitié du XIe siècle], in Scriptura custos memoriae. Prace historyczne, sous la dir. de D. Zydorek, Poznań 2001, pp. 39–47.
-- Stosunki benedyktynów polskich z Zachodem [Relations des bénédictins polonais avec l’Occident], in Opactwo Sankt Gallen a Polska. Materiały międzynarodowej konferencji zorganizowanej 19 listopada 1999, sur la dir. de J. Wyrozumski, W. Vogler, Kraków 2001 (Międzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie, Nauka 10), pp. 33–56.
-- Świeccy i zakonnicy a wybór biskupa. Ze studiów nad funkcjonowaniem wczesnośredniowiecznego biskupstwa [Laïques et religieux et election d’un évêque. Des études sur le fonctionnement d’une évêché aux IXe–XIIe siècles], in Memoriae amici et magistri. Studia historyczne poświęcone pamięci Prof. Wacława Korty (1919–1999), sous la dir. de M. Derwich, W. Mrozowicz, R. Żerelik, Wrocław 2001, pp. 67–78.
-- Śląsk w życiu i twórczości Janka z Czarnkowa [Silésie dans la vie et œuvres de Jean de Czarnków], in Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Sprawozdania za lata 1990–1998, Wydziały II do VII, Poznań 2001, pp. 39–41.
-- Kościół monarszy [Église monarchique], in U źródeł Polski. Do roku 1038, sous la dir. de M. Derwich, A. Żurek, Warszawa–Wrocław 2002 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), ,pp. 198–201.
-- Mnisi w polskim mieście średniowiecznym [Moines dans la ville en Pologne médiévale], in Ecclesia et civitas. Kościół i życie religijne w mieście średniowiecznym, sous la dir. de H. Manikowska, H. Zaremska, Warszawa 2002 (Colloquia Mediaevalia Varsoviensia III), pp. 143–160.
-- Mogilno i Płock. Z dziejów budowy organizacji Kościoła polskiego [Mogilno et Płock. Episod de la naissance de réseau de l’Église en Pologne], in Civitas et villa. Miasto i wieś w średniowiecznej Europie Środkowej, Wrocław–Praha 2002, pp. 463–466.
-- (avec Z. Kurnatowska) Organizacja państwa [Organisation d’État], in U źródeł Polski. Do roku 1038, sous la dir. de M. Derwich, A. Żurek, Warszawa–Wrocław 2002 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 190–195.
-- Relacje między monarchią i możnymi a Kościołem czy : kto, kiedy i gdzie fundował najstarsze instytucje kościelne w Polsce ? (Na marginesie monografii Józefa Dobosza, Monarchia i możni wobec Kościoła w Polsce do początku XIII wieku, Poznań 2002) [Relations entre monarchie et nobles et l’Église ou : qui, quand et où fait fondé les plus anciennes institutions ecclésiastiques en Pologne ? (Remarques en marge du livre de ...], in Roczniki Historyczne, LXVIII (2002), pp. 195–205.
-- Ślężańskie sanktuarium [Sanctuaire païenne à Ślęża], in U źródeł Polski. Do roku 1038, sous la dir. de M. Derwich, A. Żurek, Warszawa–Wrocław 2002 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 92–93.
-- Bernardyni [Franciscains d’Observance], in Monarchia Jagiellonów. 1399–1586, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2003 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 66–67.
-- (avec Z. Świechowski) Cystersi [Cisterciens], in Monarchia Piastów. 1038–1399, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2003 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 84–85.
-- (avec J. Sokolski, P. Krasny) Kultura manieryzmu i wczesnego baroku [Histoire de la culture du maniérisme et haut baroque], in Rzeczpospolita szlachecka. 1586–1795, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2003 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 92–97.
-- (avec J. Sokolski, P. Krasny) Renesans w Polsce [Renaissans en Pologne] in Monarchia Jagiellonów. 1399–1586, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2003 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 136–141.
-- (avec D. Adamska-Heś, A. Heś, A. Żurek) Tyniec [L’abbaye de Tyniec], in Monarchia Piastów. 1038–1399, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2003 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp. 46–47.
-- (avec A. Dudek), Blaski i cienie demokracji [Aspets brillants et ombres de la démocratie], in Polska XX wieku. 1914–2003, sous la dir. de M. Derwich, Warszawa–Wrocław 2004 (Polska. Dzieje cywilizacji i narodu), pp.198–203.
-- Od Gigantów po Aleksandra Macedońskiego. Obraz historii w relacjach o początkach Łysej Góry i klasztoru łysogórskiego (XIV–XVIII w.) [De Géants à Alexandre le Grande. Image d’histoire dans les relations sur les essors du Monte Chauve et de l’abbaye de Sainte-Croix], in Staropolski ogląd świata. Materiały z konferencji Wrocław 23–24 października 2004 r., sous la dir. de B. Rok, F. Wolański (Prace Historyczne Instytutu Historycznego UWr. XXXVI), Wrocław 2004, pp. 57–63.
-- Opat : geneza, rola i funkcje. Zarys problemu [Abbé : genèse, rôle et fonctions. Grandes lignes du problèm], in Kolory i struktury średniowiecza, sous la dir. de W. Fałkowski, Warszawa 2004, pp. 125–132.
-- Świętokrzyskie opactwo i jego relikwia [Abbaye de Sainte-Croix et sa relique], in Kalendarz świętokrzyski 2005, sous la dir de  J. Daniel, Kielce 2004, s. 118–127.
-- Klasztor w państwie – zarys problemantyki badawczej [Rôle du monastère dans l’État – précis de champ des recherches], in Klasztor w państwie średniowiecznym i nowożytnym, sous la dir. de M. Derwich, A. Pobóg-Lenartowicz, Wrocław–Opole–Warszawa 2005 (Opera ad historiam monasticam spectantia edita apud LARHCOR, Series I, Colloquia 5), pp. 19–28
-- Ślązacy na Łysej Górze. Z dziejów funkcjonowania świętokrzyskiego ośrodka pielgrzymkowego [Les Silesiens sur Monte Chauve. De l’histoire de la fonctionnement du centre du pèlerinage de l’abbaye de Sainte Croix] , in Pielgrzymowanie i sztuka. Góra Świętej Anny i inne miejsca pielgrzymkowe na Śląsku, sous la dir. de J. Luboś-Kozieł, Wrocław 2005, pp. 499–509.
-- Bł. Czesław - życie i kult [Bh. Ceslas – vie et cult], in Błogosławiony Czesław. Patron Wrocławia, vol. 1, Średniowiecze i czasy nowożytne, sous la dir. de M. Derwich (Opera ad historiam monasticam spectantia, Series I: Colloquia 6), Wrocław-Warszawa 2006, pp. 15-26.
-- Łysogórski mit miejsca fundacji. Mnisi i przeszłość [Mythe de place de la fondation de l’abbaye de Sainte Croix], in Roczniki Historyczne, LXXII (2006), pp. 53-66.
-- Rola transferów kulturowych w procesie tworzenia się nowoczesnej Europy [Rôle des transferts culturels dans la processus de la construction de l’Europe] in Wśród „swoich” i „obcych”. Rola edukacji w społeczeństwach wielokulturowych Europy Środkowej (XVIII–XX wiek), sous la dir. de S. Walasek, Kraków 2006, pp. 19–24.
-- Czy Dobrawa była fundatorką pierwszego opactwa polskiego? Ze studiów nad początkami Kościoła na ziemiach polskich [A-t-elle eu Dobrava une fondatrice de la première abbaye en Pologne? Des études sur les débuts de l’Eglise en Pologne] in Inter laurum et olivam, sous la dir. de J. Šouša, I. Ebelová (Acta Universitatis Carolinae, Philosophica et Historica 1-2/2002, Z pomocných věd historických XVI), Praha 2007, pp. 637-643.
-- La vie monastique en Pologne – un synthèse, in Ingenio et humilitate. Studia z dziejów zakonu cystersów i Kościoła na ziemiach polskich dedykowane Ojcu Opatowi dr. Eustachenu Gerardowi Kocikowi OCist, sos la dir. de A.j M. Wyrwa. - Poznań-Katowice-Wąchock 2007, pp. 489-497
-- Legendarne i rzeczywiste dzieje zamku łysogórskiego [L’hisotire légendaire et l’histoire vrai du châteausur Mont Chauve], in Z dziejów opactwa świętokrzyskiego. Materiały z konferencji naukowej, Kielce, 1 czerwca 2006 r., sous la dir. de M. Derwich, K. Bracha (Łysogórskie opactwo benedyktynów. Źródła - monografie - materiały - studia 2), Kielce, DŚT, 2007, pp. 9-18.
-- Opactwo na Łysej Górze [L’abbaye sur Monte Chauve], in Mówią Wieki, 2007, nr 12 (576), pp. 22-26
-- Uwagi nad genezą i miejscem edukacji obywatelskiej w polskim szkolnictwie średniowiecznym [Remarques sur la genèse d’ éducation civique dans l’enseignement en Pologne au Moyen Age], in Historyczne konteksty edukacji obywatelskiej w społeczeństwach wielokulturowych, sous la dir. de A. Szerląg, Kraków 2007, pp. 9-13.
-- Dwunastu czy trzynastu mnichów-apostołów? Z badań nad liczebnością wczesnośredniowiecznych wypraw misyjnych [12 pu 13 moines-apôtres? Remarques en marge des recherches sur le nombre d ’expéditions missionnaires durant le  Haut Moyen Age], in Galicja - Polska - Europa. Pamięci Zbigniewa Frasa, sous la dir. de S. Ciesielski, K. Ruchniewicz, Toruń 2008, pp. 13-18
-- Janko z Czarnkowa (ok. 1320-1386) wobec Śląska i Czech [Jean de Carnków (v. 1320-1386) envers Silésie et Bohème], in Slezko. Země koruny české. Histore a kultura 1300-1740, sous la dir. de H. Dáňová, J. Klípa, L. Stolárová, Praha 2008 ], pp. 539-545
-- Les débuts du monachisme en Occident, in Śląsk, Polska, Niemcy na przestrzeni wieków. Studia historyczne ofiarowane Profesorowi Mieczysławowi PATEROWI w osiemdziesiątą rocznicę urodzin, sous la dir. de T. Kulak, Toruń 2008,p p. 117-129
-- Zakonnicy a rozwój religijności na ziemiach polskich [Influence des religieux la piété en Pologne], in Animarum cultura. Studia nad kulturą religijną na ziemiach polskich w średniowieczu, vol. 1, Struktury kościelno-publiczne, sous la dir. de H. Manikowska, W. Brojer (Colloquia Mediaevalia Varsoviensia IV), Warszawa 2008, pp. 329-351.
-- Habit – précis de problème, in Scriptura, diploma, sigillum , Zielona Góra ,2009, pp. 45-49.

Comptes rendus en polonais (choix) :
-- de M. Dembińska, « Day ut ia pobrusa a ti poziwai », in Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, XXV/4 (1977), pp. 499–506 – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », XXXIII (1978), pp. 403–405.
-- de J. Rosen-Przeworska, Spadek po Celtach, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1979 – in Archeologia Polski, XXVI/2 (1981), pp. 457–462.
-- de U. Zgorzelska, Szlachta górnośląska od XIV do XVI w., in Społeczeństwo Polski średniowiecznej. Zbiór studiów, sous la dir. de S. K. Kuczyński, t. 3, Warszawa 1985, pp. 279–303 – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », XLIV/2 (1989), pp. 297–300.
-- de « Śląski Labirynt Krajoznawczy » , I (1989) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », XLV (1990), pp. 429–434).
-- de J. C. Olin, Catolic Reform from Cardinal Ximenes to the Council of Trent 1495–1565 : an Essay with illustrative Documents and a brief Study of St. Ignatius Loyola, New York 1990 – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », XLIX (1994), pp. 150–151.
-- de P. Racinet, Les maisons de l’ordre de Cluny au Moyen Âge. Évolution et permanence d’un ancien ordre bénédictin au nord de Paris, Bruxelles 1990 – in Kwartalnik Historyczny, CI/1 (1994), pp. 177–179.
-- de M. Ruf, Professbuch des Benedictinerstiftes Rott am Inn, St. Ottlingen 1991 (Studien und Mitteilungen zur Geschichte des Benedictiner-Ordens und seiner zweige, Ergänzugsband 32) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », XLIX/1 (1994), pp. 148–150.
-- de J. Dubois, Les Ordres monastiques (Collection Que sais-je ? 2241), Paris 1991, 3ème édition – in Nasza Przeszłość, LXXXIV (1995), pp. 321–325.
-- de Kilian, Mönch aus Irland – aller Franken Patron 689–1989. Katalog der Sonder-Ausstellung zur 1300-Jahr-Feier des Kiliansmartyriums, 1. Juli 1989 – 1. october 1989, Festung marienberg Würzburg, Würzburg 1989 ; Kilian, Mönch aus Irland – aller Franken Patron. Aufsätze, sous la dir. de J. Erlichsen avec participation de E. Brockhoff, München 1989 ; St. Kilian. 1300 Jahre Martyrium der Frankenapostel, sous la dir de K. Wittstadt avec participation de R. Weigand, E. Sonder von Güldenstubbe, W.Weiss, in Würzburger Diöcesan Geschichtsblatter, LI (1989) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », L/1 (1995), pp. 121–123.
-- de G. Penco, Medioevo monastico, Roma 1988 (Studia Anselmiana 96) – in Nasza Przeszłość, LXXXIV (1995), pp. 317–320.
-- de Riforma pretridentina della diocesi di Verona. Visite pastorali del vescovo G. M. Giberti (1525–1542), sous la dir. de A. Fasani, I–III, Vicenza 1989 (Fonti e studi di storia veneta 13) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », L/1 (1995), pp. 126–127.
-- de Konferencja « Mnisi a miasto », Lille, 31 marca – 1 kwietnia 1995 r. [Colloque «Moines dans la ville », Lille, 31 mars – 1 avril 1995], in Kwartalnik Historii Kultury Materialnej, LXIV/1 (1996), pp. 78–89
-- de J.-L. Lemaître, Bonnaigue, une abbaye cistercienne au pays d’Ussel, Ussel 1993 (Mémoires et documents sur le Bas-Limousin) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LII/3–4 (1997), pp. 408–409.
-- de Relationes missionariorum de Hungaria et Transilvania (1627–1707), ed. I. G. Tóth, Budapest–Roma 1994 (Bibliotheca Academiae Hungariae in Roma, Fontes 1) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LII/3–4 (1997), pp. 409–410.
-- de Die Antoniter, die Chorherren vom Heiligen Grab in Jerusalem und die Hospitaler vom Heiligen Geist in der Schweiz, sous la dir. de E. Gilomen-Schenkel, Basel und Frankfurt am Mann 1996 (Helvetia Sacra IV/4) – in Kwartalnik Historyczny, LV/2 (1998), pp. 132–136.
-- de La mort des grands (Ve–XIIe siècles), in Médiévales. Langue, textes, histoire, XXXI (1996), pp. 7–108 – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LIII/4 (1998), pp. 564–566.
-- de M. Schoebel, Archiv und Besitz der Abrei St. Viktor in Paris, Bonn 1991 (Pariser Historische Studien, 31) – in Śląski Kwartalnik Historyczny « Sobótka », LIII/2 (1998), pp. 236–238.
-- de Nazwy miejscowe Polski. Historia. Pochodzenie. Zmiany, sous la dir. de K. Rymut, Kraków, I : A–B, Kraków 1996, II : C–D, Kraków 1997 – in Studia Źródłoznawcze, LXIX (2001), pp. 191–193.
-- de Cronica monasterii canonicorum regularium (S. Augustini) in Glacz, edidit W. Mrozowicz, Wratislaviae 2003 – in Studia Źródłoznawcze, XLII (2004), pp. 167–168.
-- de Ryszard Grzesik, Polska Piastów i Węgry Arpadów we wzajemnej opinii (do 1320 roku), Warszawa, Slawistyczny Ośrodek Wyd., 2003, pp. 239 – in Studia Źródłoznawcze, XLIV (2006), pp. 188-189.
-- de Kronika poznańskich pisarzy miejskich, oprac. J. Wiesiołowski, ze wstępem A. Warschauera (Kroniki staropolskie), Poznań 2004, pp. 135 – in Studia Źródłoznawcze XLVI (2006), pp. 202-204.